Kweken & zaaien

Zo worden opkweek en zaaien een succes

Het opkweken van planten uit zaad is eenvoudig en leuk. Het loont, omdat je zo het groenteseizoen in jouw tuin vroegtijdig kunt starten. Met een beetje handigheid kweek je gezonde en sterke planten op en verhoog je zo ook de opbrengst. Met de nodige accessoires en tips ondersteunen we je graag. Er zijn talrijke fruit- en groentesoorten die warmte liefhebben en nodig hebben, zoals paprika, chili of tomaten. Met de beschutte opkweek kun je al in februari of maart beginnen. Een zaaikalender kan je daarbij helpen om het perfecte moment te vinden. Hij bewijst je als planningshulp voor jouw tuinjaar goede diensten.

De passende uitrusting

Voor het opkweken van sterke planten heb je een kleine selectie aan hulpmiddelen en accessoires nodig. Het juiste substraat voor de voorcultuur speelt een beslissende rol. Doe de zaden voor jouw groente altijd alleen in een kiemvrij en voedingsarm substraat. Daarvoor is speciale zaaigrond goed geschikt. De structuur is veel fijner dan die van een gewone potgrond. Bovendien bevat deze precies uitgebalanceerde hoeveelheden voedingsstoffen. De meststof die in een potgrond zit, kan daarentegen de fijne wortels van de kiemplanten beschadigen. Dat geldt ook als deze aarde van het vorige seizoen afkomstig is, want ze slaat voedingsstoffen op. In het stadium van opkweek zijn de wortels nog gevoelige kleine draadjes. Ze kunnen door het zoutgehalte in een voedingsrijke grond als het ware afsterven.
Voor het zaaien van zaden heb je de geschikte bak nodig. Goed geschikt zijn bijvoorbeeld speciale kweekkassen en kweekpotten. Potten van natuurlijk materiaal, zoals cellulose, hebben zelfs nog een groot voordeel. Je kunt ze later samen met de jonge plant direct in het bed zetten. Met de tere wortels kom je dus helemaal niet in aanraking. Zo bespaar je het plantje bovendien de verplantingsschok. Ook herbruikbare trays zijn geschikt voor het zaaien. Hier doe je telkens één zaadje in elke uitsparing en maak je het verspenen later makkelijker.
Gebruik een doorzichtige afdekkap, want die zorgt voor de optimale luchtvochtigheid en warmte. Je moet de kap eenmaal per dag voor een paar minuten afnemen. Dat ondersteunt de belangrijke luchtuitwisseling. Als alternatief kun je meteen een afdekkap met luchtsleuven gebruiken.

De verschillende manieren van kiemen

Misschien heb je al eens gehoord dat zaden na het zaaien op verschillende manieren kiemen. Daar moet je bij het zaaien van groenten en kruiden rekening mee houden. Er zijn:

• donkerkiemers
• lichtkiemers
• koudekiemers

Donkerkiemers hebben voor het kiemen absolute duisternis nodig. Daarom moet je ze volledig met aarde bedekken. Lichtkiemers, zoals veel kruiden, hebben maar weinig energiereserves. Daarom kiemen ze het best direct aan de oppervlakte van het substraat. Daarin worden ze slechts licht aangedrukt, zodat ze contact met de bodem hebben. Ten slotte hebben alle koudekiemers voor hun kieming een koelperiode nodig. Overeenkomstige informatie hierover vind je op de zaadverpakkingen.
Als je zeker wilt zijn dat bij het opkweken minstens één zaailing kiemt, steek dan altijd twee zaailingen in het kleine kweekpotje. De zwakkere kun je later verwijderen. Het komt af en toe voor dat zaaigoed ook eens een kapot zaadje bevat. Dat sorteer je natuurlijk uit. Houd het zaaigoed vochtig, maar geef niet te veel water. Spuitflessen hebben zich goed bewezen als hulpmiddel. Daarmee kun je de aarde licht besproeien.
Tip: Label je potten, bijvoorbeeld met plantenlabels. Zo voorkom je verwisselingen van planten.

Tere kiemen

Dan is het wachten. De zaden hebben wat tijd en een optimale temperatuur nodig totdat ze kiemen. Die ligt ongeveer tussen 22 en 25 graden. In het begin kun je de potten in een donkerdere omgeving laten staan. Maar zodra zich het eerste tere groen laat zien, moeten ze naar het licht. De beste plek is de vensterbank. De kiemling heeft het nu graag iets koeler. Het mag ongeveer 18 graden zijn. Ligt de temperatuur buiten bij 15 graden Celsius, zet je planten dan overdag buiten. Zo harden ze af. We adviseren de jonge planten na ongeveer vier weken te verspenen. Als je niet op zulke tijdsaanduidingen wilt vertrouwen, bekijk dan de jonge planten heel nauwkeurig. Begin met het verspenen wanneer de kiemling drie blaadjes toont, waarvan het middelste al behoorlijk stevig lijkt. De plantjes in de pot kun je dan al eenmaal per week met vloeibare mest in halve concentratie bemesten.

Naar buiten

Warmteminnende groenten zet je pas buiten als er geen gevaar voor nachtvorst meer is. Dat is zeker pas vanaf half mei het geval. Ervaren tuinliefhebbers wachten altijd eerst de ijsheiligen af. Deze tip moet je ook ter harte nemen. Worden tot die tijd sommige van je planten te groot voor hun potje, verpot ze dan gerust nog een keer.
In een kas kunnen je planten al wat eerder. Daarvoor ligt het optimale moment eind april.